Historia XERION w 12 wcieleniach.

Od chwili wprowadzenia na rynek 25 lat temu XERION jest używany do wielu – często nietypowych – zadań. Karierę tego wyjątkowego pojazdu przedstawimy na przykładzie jego obszarów zastosowań.

14.09.2022

Ciągnik, który zmienia postać: od początku XERION miał być czymś więcej niż zwykłym ciągnikiem rolniczym. Dzięki swoim czterem kołom o takiej samej wielkości, bezstopniowej przekładni, wysokiej mocy silnika oraz wielu innym cechom specjalnym nadaje się jako nośnik narzędzi do rozmaitych zastosowań.

Dlatego też od chwili wejścia na rynek przed 25 laty XERION jest stosowany – poza standardowymi obszarami jak uprawa gleby czy wysiew – do różnych zadań, które znacznie wykraczają poza jego pierwotne przeznaczenie. Najwyższy czas przedstawić historię tego ciągnika systemowego w 12 (przykładowych) wcieleniach:

1. Wizja

Stworzenie nośnika narzędzi nadającego się do rozmaitych prac w gospodarstwie rolnym – to wizja, nad którą Helmut Claas pracował przez wiele lat. Po niemal 20 latach, w 1997 roku na rynku pojawiła się w końcu pierwsza generacja XERION. Ów ciągnik systemowy nie tylko miał bezstopniową przekładnię i cztery koła takiej samej wielkości, lecz dzięki czterem przestrzeniom zawieszania i dołączania oraz licznym agregatom mógł zamienić się w siekacz lub kombajn.

2. Maszyna z obracaną kabiną

Kolejną wyjątkową cechą modelu XERION jest jego obracana kabina, która wyraźnie zwiększa komfort jazdy do tyłu podczas zastosowań specjalnych. Ponieważ gdy w zwykłych ciągnikach często obraca się samo siedzisko, w przypadku XERION obraca się cała kabina. Wystarczy nacisnąć przycisk, aby z jazdy do tyłu przejść na jazdę do przodu – i na odwrót.

3. Kombajn buraczany

Niektórzy z klientów, którzy nabyli pierwszą generację XERION, używali jej do zbioru buraków cukrowych. Dzięki specjalnemu dołączanemu agregatowi marki Holmer ciągnik systemowy zamieniał się w samojezdny kombajn buraczany. Modyfikacja ta działała doskonale, lecz nie przyjęła się na dłuższą metę. Dynamiczny rozwój technik rolniczych spowodował, że samojezdne kombajny do zbioru buraków cukrowych stały się tak duże, że nie dało się ich zastąpić nośnikiem narzędzi z dołączanym agregatem. Udało się jednak dowieść, że ciągnik systemowy może stanowić realną alternatywę dla maszyny żniwnej.

4. Maszyna do kopalni odkrywkowych

W 2003 roku na rynku pojawiła się druga generacja ciągnika systemowego. Z mocą wynoszącą nawet 380 KM model XERION 3800/3300 był wyjątkowo wydajny, co szybko uczyniło go preferowanym pojazdem do zastosowań specjalnych. Dzięki odpowiednim agregatom można zamienić go np. w urządzenie pomocnicze do pracy w kopalniach odkrywkowych, gdzie służy do układania i konserwacji rur odwadniających i szybów studni. XERION wyjątkowo dobrze nadaje się do tego celu, gdyż dzięki swojej pełnej ramie dysponuje udźwigiem sięgającym dziesiątek ton. Ponadto jego hydraulika ma moc wystarczającą do napędu dźwigu podnoszącego ciężkie rury.

5. Siewnik

Do wielkich talentów modelu XERION 3800/3300 należy wysiew. Jego pełna rama umożliwia dołączanie znacznie większych zbiorników na materiał siewny, niż ma to miejsce w przypadku zwykłych siewników. Dzięki temu podczas jednej zmiany operator może zasiać większą powierzchnię w ciągu dnia, gdyż nie musi się tak często zatrzymywać w celu załadunku nowego materiału siewnego. XERION chroni przy tym glebę, gdyż jego ciężar rozkłada się na cztery koła takiej samej wielkości.

6. Zestaw do zbioru opału

Topole i wierzby: przez długi czas te gatunki drzew były popularne jako alternatywne źródła energii, gdyż szybko odrastają. Ponadto uważano je za neutralne pod względem emisji CO2, gdyż podczas spalania wydzielają tylko tyle dwutlenku węgla, ile związały w ciągu życia. Do ich zbioru często stosowano ciągniki XERION. Wysoki moment obrotowy silnika oraz moc WOM nadają się idealnie do siekania. Jednak ten obszar zastosowania nie przyjął się na dłuższą metę. Powód: w ubiegłych latach pellet jako paliwo stopniowo wyparł drewno topolowe, wierzbowe i podobne.

7. Leśny bohater

Zrębkowanie i mulczowanie drewna i gałęzi to dwa kolejne specjalne obszary zastosowania ciągnika XERION. Podczas zrębkowania drewna flagowemu modelowi CLAAS szczególnie przydaje się wysoka moc na WOM oraz moc hydrauliczna, np. do napędzania i sterowania chwytaka. Podczas mulczowania gałęzi liczy się nadzwyczaj powolna i precyzyjna jazda, zarówno do tyłu jak i do przodu. Dzięki swojej wysokiej mocy silnika, bezstopniowej przekładni i obrotowej kabinie ciągnik XERION – a przede wszystkim generacja 5000/4500 o mocy ponad 500 KM – dysponuje optymalnym wyposażeniem do tego celu. Wysoka skuteczność WOM pomaga ciągnikowi podczas pracy mulczera w gęstwinie roślin.

8. Kombajn do konopi

Czy to jako produkt leczniczy, czy kompozyt w branży samochodowej – konopie można znaleźć w wielu różnych produktach. Jednak zbiór tej rośliny uprawnej jest skomplikowany: kombajny konopne muszą obrywać liście, odcinać łodygi, zgniatać je i siekać. Z uwagi na złożoność tego procesu maszyny mają wyjątkowo duże rozmiary. Przy zastosowaniu odpowiedniego agregatu XERION może podjąć się tego zadania. Z pełną ramą i wysoką mocą napędu hydraulicznego dysponuje niezbędną do tego celu siłą.

9. Mistrz pracy na pryzmie

Do jednego z najpopularniejszych zastosowań ciągnika XERION należy praca na pryzmie. Jego obrotowa kabina zapewnia optymalny widok na otoczenie pracy, a wysoka masa własna ułatwia zagęszczenie materiału na pryzmie. Psi chód z przesunięciem śladów umożliwia rozwalcowanie dwukrotnie większej powierzchni podczas jednego przejazdu. Wysoki moment obrotowy przy niskiej liczbie obrotów silnika zapewnia względnie niskie zużycie paliwa. Jednocześnie oferuje ogromną wydajność pchania, dzięki której operator może zamontować nawet wyjątkowo szerokie lemiesze, aby przesuwać przed sobą jeszcze więcej materiału.

10. Aplikator gnojowicy

XERION świetnie wypada również podczas aplikacji nawozów płynnych. W wersji TRAC lub SADDLE TRAC może ciągnąć nawet wyjątkowo duże i ciężkie beczki. Psi chód zapewnia ochronę gleby. Wyjątkowy zaczep typu gęsia szyja powoduje, że masa beczki rozkłada się pomiędzy obydwoma osiami, a nie – jak w przypadku innych maszyn – spoczywa tylko na osi tylnej pojazdu. Jednocześnie dzięki temu rozwiązaniu zestaw transportowy ulega skróceniu i pozostaje niezwykle zwrotny.

11. Odśnieżarka

Metrowe zaspy blokują ulice? To sprawa dla XERION. Dzięki odpowiedniej mocy WOM dobrze nadaje się on do napędzania odśnieżarki. Wysoki moment obrotowy i jednocześnie niska liczba obrotów czynią go wyjątkowo skutecznym również w przypadku tego zastosowania.

12. Wszechstronny

Odśnieżanie, zamiatanie, posypywanie czy transport ładunków: XERION znajduje zastosowanie również na lotniskach. Jest naprawdę wszechstronny. W jakie maszyny XERION zamieni się w przyszłości?

To była długa droga.

Tomislav Novoselac

Archiwista i historyk firmy CLAAS

Po niemal 20 latach projektowania, w 1997 roku ukazała się pierwsza generacja XERION. O tym, dlaczego tyle czasu zajęło osiągnięcie dojrzałości rynkowej oraz które kluczowe cechy tęgo ciągnika systemowego nie uległy do dzisiaj zmianie, opowie nam archiwista i historyk firmy CLAAS Tomislav Novoselac.

Jak do tego doszło, że firma CLAAS, jako specjalista w produkcji maszyn żniwnych, zdecydowała się nagle na zbudowanie ciągnika?

Złożyło się na to wiele czynników. Po pierwsze ciągnik jest najważniejszą maszyną w rolnictwie, gdyż stanowi podstawę wielu działań – od uprawa gleby przez wysiew do prac na podwórzu. Dlatego firmie CLAAS tak bardzo zależało na zaoferowaniu klientom własnego ciągnika. W latach dziewięćdziesiątych dołączyła do tego potrzeba ekonomiczna, gdyż sieci handlowe coraz chętniej nastawiały się na dostawców pełnego asortymentu. W takim otoczeniu producenci maszyn rolniczych bez ciągnika w ofercie nie mieli lekko. I dlatego kluczowym projektem dla Augusta Claasa i jego syna Helmuta stało się stworzenie ciągnika własnej produkcji, do czego dążyli na przestrzeni dziesięcioleci.

Dlaczego projekt ten był dla nich tak ważny?

W szczególności Helmut Claas nie miał wątpliwości co do tego, że ciągnik wielofunkcyjny może uczynić rolnictwo bardziej ekonomicznym, gdyż najdroższym elementem maszyny rolniczej jest napęd jezdny. Jego wniosek: możliwość użycia ciągnika rolniczego do realizacji różnych zadań dzięki dołączanym agregatom byłaby niezwykle efektywna. Koncepcja tak wszechstronnego, a jednocześnie wydajnego ciągnika o mocy 200 KM była na tyle nietypowa, że umożliwiała wyróżnienie się na tle konkurencji na rynku ciągników.

Jakich poprzedników miał XERION?

HUCKEPACK, który wszedł na rynek w 1957 roku był w pewnym stopniu przodkiem XERION. Był to nośnik narzędzi, który nadawał się do wielu zadań, takich jak uprawa gleby, wysiew, a nawet koszenie. Jego wyjątkowość polegała na możliwości przebudowy HUCKEPACK na kombajn. Z uwagi na trudności techniczne maszyna utrzymała się na rynku tylko do 1960 roku. Kolejnym krokiem był HSG, który nazwę wziął od skróconej nazwy przekładni hydrostatycznej (Hydrostatisches Getriebe). Był to prototyp, nad którym pracowano w CLAAS w latach od 1968 do 1972 w celu przetestowania wspomnianej przekładni. Także i w tym wypadku chodziło o uniwersalne narzędzie o czterech kołach tej samej wielkości. W 1978 roku rozpoczął się projekt 207, z którego później wyewoluował XERION.

Zanim pojawił się XERION, musiało upłynąć jeszcze niemal 20 lat.

Owszem, to była długa droga. Ponieważ Helmut Claas chciał koniecznie, aby ciągnik jego firmy – w przeciwieństwie do konkurencji – miał bezstopniową przekładnię zapewniającą jeszcze większy komfort podczas pracy na polu. W tamtym czasie była to absolutna nowość i dlatego znalezienie odpowiedniego dostawcy było trudne. Koniec końców inżynierowie CLAAS przetestowali, a nawet samodzielnie opracowali wiele przekładni bezstopniowych – do momentu, aż w połowie lat dziewięćdziesiątych udało się im znaleźć rozwiązanie, a na rynku mógł pojawić się XERION.

Jakie wrażenie na rolnikach wywarła pierwsza generacja XERION?

XERION został dobrze przyjęty przez wybranych klientów, którzy mogli go wypróbować jako pierwsi. Jednak pierwsza generacja miała jeszcze kilka słabych punktów. W międzyczasie wzrosło zapotrzebowanie na moc silnika, a bezstopniowa przekładnia nie działała zgodnie z oczekiwaniami. Dlatego w drugiej generacji, w modelach XERION 3300 oraz 3800, zamontowano przekładnię ZF. Modele te wprowadzono po 2003 roku wraz z nowymi ciągnikami standardowymi. Od tego czasu XERION stał się naprawdę niezwykle popularną maszyną.

XERION ma dużą grupę fanów i cieszy się sporym zainteresowaniem w branży. Czy na początku sytuacja wyglądała podobnie?

Nie. Popularność nadeszła dopiero po pewnym czasie, gdy okazało się, jak wiele zastosowań ma XERION. Wpłynęła na nią również niezwykła wielkość i wydajność maszyny. To połączenie siły i wszechstronności do dzisiaj fascynuje wielu ludzi.

Jak zmienił się XERION w ciągu minionych 25 lat?

Wyraźnie zwiększono wydajność, a obecnie montuje się dużo więcej elektroniki. Jednocześnie przesunięciu uległy obszary zastosowania. Pierwotnie XERION miał pełnić także funkcję np. kombajnu do zbioru buraków cukrowych, lecz nie zdobył popularności w tym obszarze. Obecnie XERION jest niezwykle popularny w zastosowaniach takich jak aplikacja gnojowicy czy praca na pryzmie.

Czy udało się zachować dawne wartości XERION?

Owszem, można tak powiedzieć. W zasadzie ciągnik XERION zachował wszystkie trzy kluczowe cechy. Dzisiaj jest on nawet jeszcze bardziej wszechstronny, niż pierwotnie planowano, i wykorzystuje się go do rozmaitych zastosowań: od pługów śnieżnych i odśnieżarek po zrębkowanie drewna. A przy tym XERION nadal jest wyposażony w przekładnię bezstopniową i pozostał pełnowartościowym ciągnikiem wielkowymiarowym, który sprawdza się również w klasycznych zadaniach, takich jak orka, uprawa i siew.

W jakim kierunku, Pana zdaniem, rozwinie się w przyszłości XERION?

Moc będzie prawdopodobnie rosnąć. Kwestia ochrony gleby jeszcze bardziej zyska na znaczeniu. Wyobrażam sobie na przykład, że w przyszłości będzie dostępnych jeszcze więcej podwozi gąsienicowych do ciągników systemowych. Ponadto coraz większą rolę będą odgrywać cyfrowe systemy wspomagania oraz mogą pojawić się nowe obszary zastosowań. Jednak z pewnością zmianie nie ulegną kluczowe zalety XERION, jego wszechstronność i efektywność.

Ciągnik systemowy.

Stare vs. nowe – historia ciągnika XERION.

Większy, bardziej wydajny i efektywny: w ciągu 25 lat istnienia ciągnik XERION rozwinął się pod wieloma względami. Zmianie nie uległa podstawowa cecha maszyny – wyraźnie większa wszechstronność w porównaniu ze zwykłymi ciągnikami.

Mocna prasa.

Stare vs. nowe – historia prasy QUADRANT.

Od momentu wprowadzenia na rynek prasa QUADRANT wyznacza nowe standardy. Szczególnie współgra w duecie z ciągnikiem systemowym XERION.

Od uprawy gleby, przez aplikację gnojowicy, aż po pracę na pryzmie: od chwili wejścia na rynek w 1997 roku XERION jest wyjątkowo wszechstronnym ciągnikiem – również dzięki szerokiej gamie narzędzi, które można dołączyć do nośnika narzędzi.

Ciągnik, który zmienia postać.

Historia XERION w 12 wcieleniach.

Stare vs. nowe – historia ciągnika XERION.

Stare vs. nowe – historia prasy QUADRANT.